برای راه اندازی یک سایت لزوما نباید تمام صفحات، فرم ها و بخش مدیریت محتوا از ابتدا برنامه نویسی شوند. در بسیاری از پروژه ها از سیستم مدیریت محتوا یا CMS استفاده می شود تا مدیر سایت بتواند بدون ویرایش مستقیم کد، صفحات، تصاویر، محصولات و نوشته های سایت را مدیریت کند.
وردپرس شناخته شده ترین نمونه CMS است، اما تنها گزینه موجود نیست. سیستم هایی مانند جوملا، دروپال، شاپیفای، پرستاشاپ و سیستم های مدیریت محتوای اختصاصی نیز برای نیازهای متفاوتی استفاده می شوند.
انتخاب CMS مناسب به نوع سایت، حجم محتوا، امکانات مورد نیاز، بودجه، دانش تیم، امنیت و برنامه توسعه آینده بستگی دارد. سیستمی که برای یک وبلاگ یا سایت شرکتی مناسب است، ممکن است برای یک فروشگاه بزرگ، سامانه سازمانی یا پلتفرم چند فروشنده انتخاب مناسبی نباشد.
در این مقاله توضیح می دهیم CMS چیست، چگونه کار می کند، چه انواعی دارد و هنگام انتخاب سیستم مدیریت محتوا باید چه معیارهایی را بررسی کرد.
CMS چیست؟
CMS مخفف عبارت Content Management System و به معنی «سیستم مدیریت محتوا» است. این سیستم یک محیط مدیریتی در اختیار صاحب سایت قرار می دهد تا بتواند محتوای سایت را بدون نیاز به تغییر مستقیم فایل های برنامه نویسی ایجاد، ویرایش، دسته بندی و منتشر کند.
برای مثال، مدیر یک سایت با استفاده از CMS می تواند:
- صفحه جدید بسازد.
- مقاله منتشر کند.
- تصاویر را بارگذاری کند.
- منوهای سایت را تغییر دهد.
- محصولات را وارد کند.
- قیمت و موجودی را ویرایش کند.
- دیدگاه های کاربران را مدیریت کند.
- برای اعضای تیم دسترسی تعریف کند.
- عنوان و توضیحات صفحات را تغییر دهد.
- محتوای قدیمی را به روزرسانی کند.
بدون CMS، انجام بسیاری از این تغییرات ممکن است به ویرایش کد یا کمک گرفتن از برنامه نویس نیاز داشته باشد.
هدف اصلی سیستم مدیریت محتوا این است که مدیریت روزانه سایت را از توسعه فنی آن جدا کند. برنامه نویس زیرساخت و قالب را آماده می کند و مدیر سایت از طریق پنل، محتوا را مدیریت می کند.
CMS چگونه کار می کند؟
سیستم مدیریت محتوا معمولا از دو بخش اصلی تشکیل می شود:
بخش مدیریت محتوا
این بخش همان پنلی است که مدیر سایت در آن وارد می شود و محتوای مورد نظر را ایجاد یا ویرایش می کند.
در این محیط امکاناتی مانند ویرایشگر متن، بارگذاری تصویر، مدیریت کاربران، ایجاد دسته بندی و انتشار نوشته در دسترس قرار می گیرند.
بخش نمایش محتوا
اطلاعات ذخیره شده در پایگاه داده از طریق قالب سایت به بازدیدکنندگان نمایش داده می شوند.
برای مثال، وقتی مدیر سایت عنوان، تصویر و قیمت یک محصول را در پنل وارد می کند، CMS این اطلاعات را ذخیره می کند و سپس آن ها را طبق طراحی صفحه محصول نمایش می دهد.
در بیشتر CMSها محتوا، ظاهر و امکانات تا حدی از یکدیگر جدا هستند:
- محتوا در پایگاه داده ذخیره می شود.
- قالب، ظاهر صفحات را مشخص می کند.
- افزونه یا ماژول، امکانات جدید اضافه می کند.
- هسته CMS فرایند اصلی مدیریت سایت را انجام می دهد.
این جداسازی باعث می شود بتوان ظاهر سایت را تغییر داد، بدون اینکه تمام مقاله ها و محصولات دوباره وارد شوند؛ البته میزان استقلال محتوا از قالب به سیستم و شیوه اجرای پروژه بستگی دارد.
چه سایت هایی به CMS نیاز دارند؟
تقریبا هر سایتی که محتوای آن باید به صورت منظم تغییر کند، می تواند از CMS استفاده کند.
نمونه ها عبارت هستند از:
- سایت شرکتی
- سایت خدماتی
- فروشگاه اینترنتی
- وبلاگ
- مجله خبری
- سایت آموزشی
- سایت پزشکی
- سایت گردشگری
- سایت املاک
- سایت عضویتی
- پرتال سازمانی
- سایت چند زبانه
حتی یک سایت کوچک نیز ممکن است به بخش مدیریت نیاز داشته باشد تا صاحب کسب و کار بتواند شماره تماس، خدمات، نمونه کارها یا مقالات را ویرایش کند.
در پروژه طراحی سایت باید قبل از انتخاب CMS مشخص شود چه بخش هایی توسط مدیر سایت تغییر می کنند و هر کاربر چه سطح دسترسی خواهد داشت.
تفاوت CMS با سایت استاتیک چیست؟
در سایت استاتیک، محتوای صفحات معمولا داخل فایل های سایت قرار دارد. برای تغییر متن، تصویر یا ساختار ممکن است لازم باشد فایل مربوط ویرایش و دوباره روی سرور بارگذاری شود.
سایت استاتیک برای صفحات بسیار محدود و کم تغییر می تواند مناسب باشد، اما مدیریت تعداد زیادی صفحه با این روش دشوار می شود.
در مقابل، CMS دارای پنل مدیریت و پایگاه داده است. مدیر سایت می تواند از طریق مرورگر وارد پنل شود و بدون ویرایش کد، محتوا را تغییر دهد.
| معیار | سایت استاتیک | سایت دارای CMS |
|---|---|---|
| ویرایش محتوا | معمولا نیازمند دسترسی فنی | از طریق پنل مدیریت |
| ساخت صفحه جدید | نیازمند ایجاد فایل یا کدنویسی | از طریق پنل |
| مدیریت تعداد زیاد صفحه | دشوارتر | ساده تر |
| پایگاه داده | معمولا ضروری نیست | معمولا استفاده می شود |
| سطح دسترسی کاربران | محدود | قابل تعریف |
| مناسب برای | سایت بسیار ساده و کم تغییر | سایت های محتوایی و قابل توسعه |
استفاده از CMS همیشه ضروری نیست. اگر یک سایت فقط یک صفحه ثابت دارد و قرار نیست تغییر کند، زیرساخت ساده تر می تواند کافی باشد.
تفاوت CMS با سایت ساز چیست؟
سایت ساز یک سرویس آماده است که معمولا هاست، قالب، ابزار طراحی و پنل مدیریت را به صورت یکجا ارائه می کند.
اما CMS می تواند روی هاست انتخابی شما نصب شود و کنترل بیشتری روی فایل ها، اطلاعات و امکانات سایت ایجاد کند.
تفاوت های رایج:
- سایت ساز به زیرساخت یک شرکت وابسته است.
- CMS متن باز معمولا روی هاست های مختلف نصب می شود.
- انتقال سایت ساز ممکن است محدودتر باشد.
- CMS امکان توسعه فنی بیشتری دارد.
- سایت ساز برای شروع سریع سایت های ساده مناسب است.
- CMS برای پروژه های قابل توسعه انعطاف بیشتری دارد.
البته بعضی سرویس های سایت ساز نیز نوعی سیستم مدیریت محتوا در اختیار کاربر قرار می دهند. تفاوت اصلی در میزان کنترل، مالکیت، توسعه پذیری و وابستگی به سرویس دهنده است.
تفاوت CMS با فریم ورک چیست؟
CMS یک محصول آماده برای مدیریت سایت و محتوا است. اما فریم ورک مجموعه ای از ابزارها و ساختارهای برنامه نویسی است که توسعه دهنده با استفاده از آن یک نرم افزار یا سایت را ایجاد می کند.
در CMS بخش هایی مانند مدیریت کاربر، نوشته، رسانه و صفحات از قبل وجود دارند.
در فریم ورک، برنامه نویس باید بسیاری از این امکانات را متناسب با پروژه طراحی و توسعه دهد.
به صورت خلاصه:
- CMS برای مدیریت محتوا امکانات آماده دارد.
- فریم ورک برای توسعه نرم افزارهای سفارشی استفاده می شود.
- راه اندازی با CMS معمولا سریع تر است.
- فریم ورک برای فرایندهای کاملا اختصاصی انعطاف بیشتری دارد.
- نگهداری CMS به به روزرسانی هسته و افزونه ها وابسته است.
- نگهداری سایت اختصاصی به کیفیت معماری و تیم توسعه وابسته است.
انواع سیستم مدیریت محتوا از نظر ساختار
سیستم های مدیریت محتوا را می توان از نظر معماری، مالکیت و کاربرد به چند گروه تقسیم کرد.
1. سیستم مدیریت محتوای متن باز
در CMS متن باز، کد اصلی سیستم در دسترس است و توسعه دهندگان می توانند آن را بررسی، تغییر یا توسعه دهند.
نمونه های شناخته شده:
- WordPress
- Joomla
- Drupal
- PrestaShop
- OpenCart
مزایای CMS متن باز:
- امکان نصب روی هاست دلخواه
- کنترل بیشتر روی اطلاعات
- قابلیت تغییر و توسعه
- جامعه کاربری و منابع آموزشی
- امکان تعویض تیم پشتیبانی
- دسترسی به قالب و افزونه
معایب احتمالی:
- نیاز به نگهداری و به روزرسانی
- تفاوت کیفیت افزونه ها
- احتمال ناسازگاری افزونه و قالب
- نیاز به پشتیبانی فنی
- مسئولیت بیشتر در زمینه امنیت
متن باز بودن به معنی رایگان بودن تمام فرایند طراحی نیست. ممکن است خود CMS رایگان باشد، اما طراحی قالب، هاست، افزونه تجاری، امنیت و پشتیبانی هزینه داشته باشند.
2. سیستم مدیریت محتوای اختصاصی یا تجاری
CMS اختصاصی توسط یک شرکت برای مشتریان یا پروژه های خودش توسعه داده می شود.
در بعضی موارد، سیستم از صفر برای یک سازمان نوشته می شود. در برخی موارد نیز یک شرکت محصولی آماده دارد و مجوز استفاده از آن را به مشتری ارائه می دهد.
مزایا:
- امکان تطبیق با فرایند خاص
- کنترل دقیق روی امکانات
- حذف قابلیت های غیرضروری
- امکان اتصال به سیستم های داخلی
- طراحی پنل متناسب با کاربران
محدودیت های احتمالی:
- وابستگی به شرکت توسعه دهنده
- هزینه بالاتر توسعه
- زمان اجرای بیشتر
- دشواری تغییر تیم در صورت مستندات ضعیف
- نیاز به توسعه جداگانه برای هر امکان جدید
طراحی سایت اختصاصی زمانی منطقی است که کسب و کار به فرایندی نیاز داشته باشد که با CMSهای آماده به شکل مناسب و قابل نگهداری اجرا نمی شود.
اختصاصی بودن فقط به ظاهر متفاوت سایت اشاره ندارد. ممکن است یک سایت وردپرسی طراحی ظاهری اختصاصی داشته باشد، اما سیستم مدیریت محتوای آن همچنان وردپرس باشد.
3. سیستم مدیریت محتوای ابری یا SaaS
در CMS ابری، نرم افزار و میزبانی توسط ارائه دهنده سرویس مدیریت می شوند. کاربر معمولا اشتراک ماهانه یا سالانه پرداخت می کند.
نمونه های این مدل می توانند شامل فروشگاه سازها و سایت سازهای میزبانی شده باشند.
مزایا:
- راه اندازی سریع
- عدم نیاز به مدیریت سرور
- به روزرسانی توسط سرویس دهنده
- پشتیبانی متمرکز
- امکانات آماده
محدودیت ها:
- وابستگی به ارائه دهنده
- هزینه اشتراک
- محدودیت توسعه
- دشواری انتقال کامل سایت
- محدودیت در دسترسی به کد یا پایگاه داده
- وابستگی امکانات به پلن انتخابی
این مدل برای کسب و کارهایی مناسب است که امکانات استاندارد می خواهند و ترجیح می دهند مدیریت فنی زیرساخت را به ارائه دهنده واگذار کنند.
4. سیستم مدیریت محتوای سنتی یا یکپارچه
در CMS سنتی، پنل مدیریت محتوا و بخش نمایش سایت در یک سیستم قرار دارند.
وقتی مدیر محتوا مطلبی منتشر می کند، همان CMS وظیفه نمایش آن در قالب سایت را نیز بر عهده دارد.
وردپرس، جوملا و دروپال در اجرای معمول می توانند در این گروه قرار بگیرند.
مزایا:
- راه اندازی ساده تر
- مدیریت یکپارچه
- دسترسی به قالب های آماده
- هزینه کمتر برای پروژه های عمومی
- مناسب برای سایت شرکتی، وبلاگ و فروشگاه های متعارف
محدودیت ها:
- وابستگی بیشتر ظاهر و محتوا به یک سیستم
- انعطاف کمتر برای نمایش محتوا در چند پلتفرم
- احتمال پیچیدگی در پروژه های بسیار بزرگ
- نیاز به شخصی سازی برای فرایندهای ویژه
5. سیستم مدیریت محتوای Headless
در Headless CMS، سیستم مدیریت محتوا فقط وظیفه ثبت، سازماندهی و ارائه محتوا را بر عهده دارد. بخش ظاهری سایت یا اپلیکیشن به صورت جداگانه توسعه داده می شود و محتوا را از طریق API دریافت می کند.
به بیان ساده، پنل مدیریت و سایت قابل مشاهده از یکدیگر جدا هستند.
این معماری زمانی مفید است که یک محتوا باید در چند کانال نمایش داده شود:
- سایت
- اپلیکیشن موبایل
- نمایشگر فروشگاهی
- نرم افزار داخلی
- دستیار صوتی
- سامانه های دیگر
مزایا:
- آزادی بیشتر در انتخاب فناوری بخش نمایش
- امکان انتشار محتوا در چند کانال
- توسعه مستقل فرانت اند و پنل محتوا
- مناسب برای بعضی پروژه های بزرگ و چند پلتفرمی
محدودیت ها:
- نیاز به تیم فنی متخصص
- هزینه توسعه بیشتر
- پیچیدگی مدیریت و پیش نمایش محتوا
- نیاز به پیاده سازی جداگانه بخش ظاهری
- مناسب نبودن برای بسیاری از سایت های ساده
Headless CMS لزوما سریع تر یا بهتر نیست. مزیت آن زمانی مشخص می شود که پروژه واقعا به جداسازی محتوا و نمایش نیاز داشته باشد.
6. سیستم مدیریت محتوای Decoupled
معماری Decoupled شبیه Headless است، اما معمولا یک بخش نمایش پیش فرض نیز همراه CMS وجود دارد و در کنار آن می توان محتوا را از طریق API به پلتفرم های دیگر ارسال کرد.
تفاوت دقیق این معماری ها به محصول و روش اجرا بستگی دارد، اما به صورت کلی:
- CMS سنتی مدیریت و نمایش را یکجا انجام می دهد.
- Headless فقط بخش مدیریت و API را ارائه می دهد.
- Decoupled بخش مدیریت، API و یک لایه نمایش جدا اما مرتبط دارد.
این مدل بیشتر برای سازمان هایی مفید است که هم به یک سایت اصلی و هم به کانال های دیجیتال دیگر نیاز دارند.
7. سیستم مدیریت محتوای فروشگاهی
سیستم مدیریت محتوای فروشگاهی علاوه بر محتوا، فرایندهای تجارت الکترونیکی را نیز مدیریت می کند.
امکانات اصلی:
- محصول
- قیمت
- موجودی
- سبد خرید
- درگاه پرداخت
- ارسال
- تخفیف
- حساب مشتری
- سفارش
- مرجوعی
- گزارش فروش
نمونه ها:
- WooCommerce روی وردپرس
- Shopify
- PrestaShop
- OpenCart
- Magento یا Adobe Commerce
نکته مهم این است که ووکامرس یک CMS مستقل نیست؛ بلکه افزونه ای است که وردپرس را به فروشگاه اینترنتی تبدیل می کند.
شاپیفای نیز یک پلتفرم تجاری میزبانی شده است که ابزارهای ساخت و مدیریت فروشگاه را در اختیار کسب و کارها قرار می دهد.
در پروژه طراحی سایت فروشگاهی انتخاب CMS باید بر اساس تعداد محصولات، مدل قیمت گذاری، روش ارسال، حجم سفارش و اتصال های مورد نیاز انجام شود.
معرفی معروف ترین سیستم های مدیریت محتوا
وردپرس
وردپرس یک CMS متن باز است که برای سایت های محتوایی، شرکتی، خدماتی و فروشگاهی استفاده می شود.
امکانات اصلی وردپرس:
- مدیریت نوشته و صفحه
- مدیریت رسانه
- تعریف کاربران
- قالب های متنوع
- افزونه های قابل نصب
- دسته بندی و برچسب
- ویرایشگر محتوا
- امکان توسعه قالب و افزونه
وردپرس به دلیل انعطاف، اکوسیستم گسترده قالب و افزونه و امکان کنترل روی اطلاعات، برای طیف وسیعی از سایت ها قابل استفاده است. مستندات رسمی وردپرس نیز بر متن باز بودن، امکان توسعه و مالکیت اطلاعات تاکید می کند.
طراحی سایت وردپرس برای بسیاری از کسب و کارهای کوچک و متوسط مناسب است، به شرط آنکه قالب، افزونه، امنیت و معماری سایت به صورت اصولی انتخاب شوند.
مشکلات وردپرس معمولا زمانی افزایش پیدا می کنند که:
- افزونه های زیادی نصب شوند.
- قالب سنگین باشد.
- افزونه ها از منابع نامعتبر تهیه شوند.
- به روزرسانی انجام نشود.
- سایت بدون تحلیل نیازها توسعه پیدا کند.
- امکانات بسیار پیچیده با افزونه های پراکنده اجرا شوند.
جوملا
جوملا یک CMS رایگان و متن باز برای انتشار و مدیریت محتوای وب است. این سیستم امکاناتی برای مدیریت کاربران، منوها، محتوا و افزونه ها در اختیار مدیر سایت قرار می دهد.
جوملا می تواند برای سایت های شرکتی، محتوایی و پرتال های متوسط استفاده شود.
مزایا:
- مدیریت محتوای ساختاریافته
- سیستم دسترسی کاربران
- امکان چند زبانه
- افزونه و قالب
- انعطاف بیشتر از سایت سازهای ساده
محدودیت ها:
- بازار کار و منابع فارسی محدودتر از وردپرس
- یادگیری پنل برای بعضی کاربران دشوارتر
- تعداد کمتر قالب و افزونه نسبت به وردپرس
- نیاز به متخصص آشنا با جوملا
دروپال
دروپال یک سیستم مدیریت محتوای متن باز است که برای سایت ها و تجربه های دیجیتال دارای ساختار محتوایی پیچیده، دسترسی های چند سطحی و نیازهای سازمانی استفاده می شود.
دروپال بر مدیریت محتوای ساختاریافته، گردش کار و کنترل دسترسی تمرکز دارد و در پروژه های بزرگ قابلیت شخصی سازی گسترده ای ارائه می دهد.
مزایا:
- مدیریت محتوای پیچیده
- سطح دسترسی قدرتمند
- مناسب برای پروژه های سازمانی
- پشتیبانی از چند زبان
- انعطاف در مدل سازی محتوا
- مناسب برای معماری Headless
محدودیت ها:
- یادگیری و توسعه دشوارتر
- نیاز به تیم متخصص
- هزینه اجرای بالاتر نسبت به سایت های وردپرسی ساده
- مناسب نبودن برای پروژه های کوچک با بودجه محدود
شاپیفای
شاپیفای یک پلتفرم تجاری میزبانی شده برای راه اندازی و مدیریت فروشگاه اینترنتی است.
این سرویس بخش هایی مانند میزبانی، فروشگاه ساز، مدیریت محصول، پرداخت و ابزارهای فروش را به صورت یکپارچه ارائه می کند.
مزایا:
- راه اندازی سریع فروشگاه
- مدیریت فنی ساده تر
- ابزارهای تجارت الکترونیکی آماده
- قالب های فروشگاهی
- میزبانی توسط سرویس دهنده
محدودیت ها:
- پرداخت اشتراک
- محدودیت های پرداخت و سرویس در بعضی کشورها
- وابستگی به پلتفرم
- هزینه بعضی افزونه ها و امکانات
- دسترسی کمتر به زیرساخت نسبت به CMS خودمیزبان
پیش از انتخاب شاپیفای باید امکان استفاده از پرداخت، سرویس ها و پشتیبانی آن در بازار هدف بررسی شود.
پرستاشاپ
PrestaShop یک سیستم متن باز مخصوص فروشگاه اینترنتی است.
این سیستم امکاناتی مانند محصول، دسته بندی، سفارش، مشتری، تخفیف و ارسال را ارائه می دهد.
پرستاشاپ برای کسب و کارهایی مناسب است که یک CMS تخصصی فروشگاهی می خواهند و تیم فنی آن ها با این سیستم آشنا است.
محدودیت های احتمالی:
- نیاز به ماژول برای بعضی امکانات
- هزینه قالب و افزونه های تجاری
- بازار کار محدودتر در ایران
- نیاز به نگهداری فنی
- حساسیت به سازگاری ماژول ها
OpenCart
OpenCart یک سیستم متن باز فروشگاهی است که امکانات پایه تجارت الکترونیکی را ارائه می کند.
این سیستم برای فروشگاه های کوچک و متوسط قابل بررسی است، اما انتخاب آن باید با توجه به دسترسی به توسعه دهنده، افزونه های مورد نیاز و امکان پشتیبانی انجام شود.
مزایا:
- تمرکز بر فروشگاه اینترنتی
- پنل نسبتا ساده
- امکان مدیریت محصول و سفارش
- قابلیت توسعه با افزونه
محدودیت ها:
- اکوسیستم کوچک تر نسبت به وردپرس
- نیاز به توسعه برای امکانات خاص
- محدودیت منابع و متخصص فارسی
- تفاوت کیفیت افزونه ها
Magento و Adobe Commerce
Magento یک پلتفرم فروشگاهی قدرتمند است که برای فروشگاه های بزرگ و ساختارهای پیچیده تجارت الکترونیکی استفاده می شود. نسخه تجاری آن با نام Adobe Commerce ارائه می شود.
این سیستم می تواند امکانات گسترده ای برای محصولات، فروش چند فروشگاهی، مشتریان و فرایندهای پیچیده فراهم کند.
محدودیت های اصلی:
- نیاز به سرور قدرتمند
- هزینه توسعه و نگهداری بالا
- نیاز به تیم متخصص
- پیچیدگی مدیریت
- مناسب نبودن برای فروشگاه کوچک
انتخاب Magento برای فروشگاهی با چند محصول و سفارش محدود معمولا باعث ایجاد هزینه و پیچیدگی غیرضروری می شود.
جدول مقایسه سیستم های مدیریت محتوای معروف
| CMS | نوع | کاربرد مناسب | سطح فنی مورد نیاز |
|---|---|---|---|
| WordPress | متن باز و عمومی | شرکتی، محتوایی، فروشگاهی | کم تا متوسط |
| Joomla | متن باز و عمومی | شرکتی و پرتال متوسط | متوسط |
| Drupal | متن باز و سازمانی | پرتال و سایت پیچیده | زیاد |
| Shopify | ابری و فروشگاهی | فروشگاه آماده | کم تا متوسط |
| PrestaShop | متن باز و فروشگاهی | فروشگاه کوچک و متوسط | متوسط |
| OpenCart | متن باز و فروشگاهی | فروشگاه ساده | متوسط |
| Magento | فروشگاهی پیشرفته | فروشگاه بزرگ | زیاد |
| CMS اختصاصی | سفارشی | فرایندهای ویژه | زیاد |
| Headless CMS | جدا از فرانت اند | پروژه چند پلتفرمی | زیاد |
مزایای استفاده از سیستم مدیریت محتوا
مهم ترین مزایای CMS عبارت هستند از:
مدیریت ساده تر محتوا
مدیر سایت می تواند بدون دستکاری مستقیم کد، متن، تصویر و صفحات را تغییر دهد.
کاهش وابستگی روزانه به برنامه نویس
برای انتشار مقاله یا تغییر اطلاعات ساده، نیازی نیست هر بار از توسعه دهنده کمک گرفته شود.
تعریف دسترسی برای اعضای تیم
می توان برای نویسنده، ویرایشگر، مدیر فروشگاه و مدیر کل دسترسی های متفاوت تعریف کرد.
توسعه امکانات
در بسیاری از CMSها می توان با افزونه، ماژول یا برنامه نویسی امکانات جدید اضافه کرد.
مدیریت تعداد زیاد صفحات
مقالات، محصولات و صفحات در یک ساختار منظم ذخیره و دسته بندی می شوند.
به روزرسانی محتوا
اطلاعات قدیمی را می توان سریع اصلاح کرد و صفحه جدید ساخت.
امکان مدیریت سئو
بیشتر CMSهای مناسب امکان ویرایش عنوان، URL، توضیحات و ساختار محتوایی را فراهم می کنند.
معایب احتمالی CMS
استفاده از CMS بدون چالش نیست.
نیاز به به روزرسانی
هسته، قالب و افزونه ها باید به روز نگه داشته شوند.
احتمال ناسازگاری
ممکن است پس از یک به روزرسانی، افزونه یا قالب با بخش دیگری ناسازگار شود.
افزایش پیچیدگی با افزونه های زیاد
نصب قابلیت های متعدد می تواند سرعت و نگهداری سایت را دشوار کند.
نیاز به امنیت و پشتیبانی
رمز قوی، نسخه پشتیبان، کنترل دسترسی و بررسی امنیت همچنان ضروری هستند.
محدودیت در فرایندهای بسیار خاص
بعضی فرایندها با CMS آماده به شکل تمیز و قابل نگهداری اجرا نمی شوند.
وابستگی به توسعه دهنده در CMS اختصاصی
اگر سیستم مستندات و استاندارد مناسبی نداشته باشد، تغییر تیم توسعه دشوار می شود.
چگونه بهترین CMS را انتخاب کنیم؟
انتخاب سیستم مدیریت محتوا باید پس از مشخص شدن نیازهای کسب و کار انجام شود.
نوع سایت را مشخص کنید
آیا سایت شرکتی، فروشگاهی، محتوایی، آموزشی یا سازمانی است؟
امکانات ضروری را بنویسید
امکانات را به سه گروه تقسیم کنید:
- ضروری برای شروع
- مناسب برای مرحله بعد
- امکانات احتمالی آینده
تعداد کاربران و سطح دسترسی را مشخص کنید
آیا فقط یک مدیر سایت وجود دارد یا نویسنده، فروشنده، پشتیبان و مدیران مختلف نیز از پنل استفاده می کنند؟
حجم محتوا و محصول را بررسی کنید
سایت دارای ده صفحه است یا صدها هزار محصول و مقاله؟
توسعه آینده را در نظر بگیرید
آیا سایت در آینده به اپلیکیشن، پنل نمایندگان، اتصال حسابداری یا فروش چند فروشنده نیاز دارد؟
هزینه نگهداری را محاسبه کنید
فقط هزینه اولیه مهم نیست. هزینه هاست، پشتیبانی، مجوز نرم افزار، افزونه، امنیت و توسعه را نیز بررسی کنید.
دسترسی به متخصص را بسنجید
CMS مناسبی که متخصص و پشتیبان آن به سختی پیدا می شود، ممکن است در آینده هزینه زیادی ایجاد کند.
مالکیت و انتقال اطلاعات را بررسی کنید
مشخص کنید فایل ها، پایگاه داده، محصولات و کاربران در صورت تغییر شرکت یا سیستم چگونه منتقل می شوند.
وردپرس بهتر است یا CMS اختصاصی؟
وردپرس برای بسیاری از سایت های شرکتی، فروشگاهی و محتوایی کافی است.
وردپرس معمولا مناسب است اگر:
- امکانات سایت متعارف هستند.
- زمان راه اندازی اهمیت دارد.
- بودجه محدودتر است.
- مدیریت محتوا باید ساده باشد.
- سایت به سئو و تولید محتوا نیاز دارد.
- فروشگاه کوچک یا متوسط است.
CMS اختصاصی قابل بررسی است اگر:
- فرایندهای سایت کاملا ویژه هستند.
- نقش های کاربری پیچیده وجود دارند.
- محاسبات اختصاصی لازم است.
- اتصال گسترده به نرم افزارهای سازمانی وجود دارد.
- سایت بخشی از یک محصول نرم افزاری است.
- افزونه های آماده معماری مناسبی ایجاد نمی کنند.
هیچ کدام به صورت مطلق بهتر نیستند. سیستم مناسب باید کم هزینه ترین یا مشهورترین گزینه نباشد؛ بلکه باید نیاز فعلی و آینده پروژه را با کمترین پیچیدگی غیرضروری پوشش دهد.
نقش CMS در راه اندازی کسب و کار اینترنتی
انتخاب CMS فقط یک تصمیم فنی نیست و روی هزینه، مدیریت و توسعه کسب و کار اثر می گذارد.
برای مثال، فروشگاهی که قرار است در شروع 30 محصول داشته باشد ممکن است با وردپرس و ووکامرس نیاز خود را برطرف کند. اما یک بازارگاه چند فروشنده با تسویه حساب پیچیده ممکن است به زیرساخت اختصاصی تری نیاز داشته باشد.
پیش از انتخاب فناوری باید محصول، مدل درآمدی، مشتری و فرایند فروش مشخص شوند. در راهنمای آموزش راه اندازی کسب و کار اینترنتی این مراحل پیش از ساخت سایت بررسی شده اند.
انتخاب زودهنگام CMS بدون شناخت مدل کسب و کار ممکن است باعث شود سایت در ادامه نیاز به بازطراحی یا مهاجرت داشته باشد.
اشتباهات رایج در انتخاب CMS
انتخاب فقط بر اساس محبوبیت
محبوب بودن یک سیستم به معنی مناسب بودن آن برای تمام پروژه ها نیست.
توجه نکردن به توسعه آینده
ممکن است سیستم نیاز فعلی را پوشش دهد، اما برای مرحله بعد محدود باشد.
استفاده از CMS پیچیده برای سایت ساده
پیچیدگی بیشتر لزوما کیفیت بیشتری ایجاد نمی کند.
انتخاب CMS ناشناخته بدون پشتیبانی
پیدا کردن متخصص، افزونه و مستندات باید پیش از انتخاب بررسی شود.
نادیده گرفتن هزینه نگهداری
CMS رایگان نیز می تواند هزینه هاست، توسعه، افزونه و پشتیبانی داشته باشد.
نصب افزونه های متعدد بدون معماری
هر افزونه می تواند وابستگی و ریسک جدیدی ایجاد کند.
استفاده از سیستم اختصاصی بدون مستندات
مالک سایت باید به کد، پایگاه داده، دسترسی ها و مستندات پروژه دسترسی داشته باشد.
انتخاب CMS قبل از تحلیل پروژه
ابتدا نیاز، سپس فناوری؛ نه برعکس.
سوالات متداول
1. CMS به زبان ساده چیست؟
CMS نرم افزاری است که امکان ساخت و مدیریت صفحات، نوشته ها، تصاویر و محصولات سایت را از طریق یک پنل فراهم می کند و نیاز به ویرایش مستقیم کد را کاهش می دهد.
2. آیا وردپرس یک CMS است؟
بله. وردپرس یک سیستم مدیریت محتوای متن باز است که برای ساخت سایت های شرکتی، محتوایی، خدماتی و فروشگاهی استفاده می شود.
3. بهترین سیستم مدیریت محتوا کدام است؟
بهترین CMS به نوع پروژه بستگی دارد. وردپرس برای بسیاری از سایت های عمومی مناسب است، دروپال برای پروژه های محتوایی پیچیده و سیستم های فروشگاهی برای تجارت الکترونیکی کاربرد دارند. پروژه های بسیار خاص نیز ممکن است به CMS اختصاصی نیاز داشته باشند.
4. آیا برای استفاده از CMS به برنامه نویسی نیاز داریم؟
برای مدیریت روزانه محتوا معمولا نیازی به برنامه نویسی نیست. اما طراحی قالب، افزودن امکانات خاص، رفع خطا، امنیت و توسعه حرفه ای ممکن است به دانش فنی نیاز داشته باشند.
5. CMS اختصاصی بهتر است یا آماده؟
CMS آماده معمولا سریع تر و کم هزینه تر راه اندازی می شود و برای نیازهای عمومی مناسب است. CMS اختصاصی برای فرایندهای ویژه انعطاف بیشتری دارد، اما هزینه، زمان و نیاز به پشتیبانی آن بیشتر است.
جمع بندی
CMS یا سیستم مدیریت محتوا، ابزاری برای ایجاد، ویرایش و انتشار محتوای سایت از طریق پنل مدیریتی است. این سیستم کمک می کند مدیر سایت برای هر تغییر ساده به ویرایش مستقیم کد نیاز نداشته باشد.
وردپرس، جوملا و دروپال از CMSهای متن باز عمومی هستند. شاپیفای، پرستاشاپ، OpenCart و Magento بیشتر بر فروش اینترنتی تمرکز دارند. Headless CMS برای پروژه های چند پلتفرمی استفاده می شود و CMS اختصاصی نیز برای فرایندهایی مناسب است که سیستم های آماده به شکل مطلوب پوشش نمی دهند.
برای بسیاری از کسب و کارهای کوچک و متوسط، وردپرس انتخاب قابل بررسی است؛ زیرا مدیریت نسبتا ساده، امکان توسعه و ابزارهای متنوعی دارد. با این حال، انتخاب نهایی باید پس از تحلیل نوع سایت، امکانات، بودجه و برنامه آینده انجام شود.
آژانس خلاقیت آرتا پیش از شروع پروژه، نیازهای کسب و کار و فرایند مدیریت سایت را بررسی می کند تا مشخص شود وردپرس، یک CMS فروشگاهی یا توسعه اختصاصی کدام گزینه منطقی تری برای پروژه خواهد بود.
